Kult Pani Loretańskiej w Polsce sięga już XV w., kiedy to wyruszyły z naszego kraju pierwsze indywidualne pielgrzymki do Loreto we Włoszech. Ich popularność wzrastała w XVI i XVII w., zwłaszcza w czasach potopu szwedzkiego – głównie po cudownej obronie Jasnej Góry w 1655r. Właśnie w tym okresie miały miejsce słynne śluby lwowskie Jana Kazimierza Wazy, w których ogłosił on Maryję Królową Korony Polskiej.
W XVII w. wybudowano wiele okazałych świątyń dedykowanych Matce Bożej Loretańskiej. W licznych miejscach – tak jak w kaplicy loretańskiej na warszawskiej Pradze – ufundowano repliki Świętego Domu. W całej ojczyźnie zakładano bractwa głoszące ideę niewolnictwa Maryi. Do jednego z nich należał sam król Władysław IV. Podobizna Matki Bożej Loretańskiej widniała nie tylko na medalikach noszonych przez ludzi, ale także na szlacheckich szablach , m. in. na szabli Jana III Sobieskiego. Pod koniec zaborów i w pierwszych latach niepodległości , pod wpływem nowych objawień maryjnych – chociażby w Gietrzwałdzie w 1877roku – wielkie uroczystości ku czci Madonny ściągały dziesiątki, a niekiedy nawet setki tysięcy ludzi, przeradzając się w wielkie religijne manifestacje.
Figura Matki Bożej Loretańskiej
Figura znajdująca się w Sanktuarium w Loretto jest wierną kopią włoskiej figury Matki Bożej z Loreto.
Oryginał powstał XI lub XII wieku i wykonany jest z drewna cedrowego przez ludowego rzeźbiarza.
Charakterystyczne dla tej figury są trzy cechy:
- Matka Boża i Dzieciątka mają ciemne oblicza z powodu osadzonego na nich dymu z lamp oliwnych płonących przez długie lata w Świętym Domku we Włoszech.
- Matka Boża trzyma Dzieciątko na lewym ręku, a Ono trzyma w jednej dłoni kulę ziemską, którą przez Maryję, przychodzi zbawić, w drugiej zaś dłoni ukazuje różę – symbol miłości do nas aż po krzyż.
- Jedna szata – tak zwana dalmatyka – okrywa obie figury: Matki i Dzieciątka. Kapłańska dostojność płynie z tej szaty, jakby chciała nią osłonić wszystkich ludzi.
Figura Matki Bożej Loretańskiej z Loretto została ufundowana przez Teresę i Józefa Pawliczków z Freiberga. Dzięki siostrom loretankom pracującym we Włoszech została ona poświęcona w Świętym Domku Matki Bożej w Loreto. Figura ma 1,20 m wysokości. Została wyrzeźbiona w pracowni artystycznej w Mediolanie. Płaszcz okrywający Matkę Bożą z Dzieciątkiem i wystrój ściany ołtarzowej zaprojektował Jerzy Machaj. Elipsa z odchodzącymi złotymi promieniami jest symbolem świętości Maryi i łaski, jakie gotowa jest przekazywać ludziom zwracającym się do Niej o pomoc. Figurę na ołtarzu umieszczono nocą 11 na 12 grudnia 1981 r., więc pierwsze modlitwy jakie usłyszała Matka Jezusa, miały charakter patriotyczny za Ojczyznę.
Koronacja
“Służebnica Pańska została Panią i Królową po to, by być Królową naszych serc. Jej królowanie ma zawsze i niezmiennie wymiar macierzyński” – powiedział ks. abp Henryk Hoser SAC w homilii na Mszy świętej w niedzielę, 7 września 2008 roku, podczas uroczystości koronacji figury Matki Bożej Loretańskiej w Loretto.
Patronka lotników
Jan Paweł II w czasie swej wizyty w loretańskim sanktuarium we Włoszech 8 września 1979 r. powiedział:
“Samoloty przemierzające przestworza poprzez rozległe przestrzenie świata głoszą chwałę Twojego Imienia, a ludziom ułatwiają ich pracowitą działalność. Niech piloci i technicy oraz cała służba pomocnicza z Twoim błogosławieństwem roztropnie i mądrze wypełniają swoje obowiązki, tak by wszyscy, którzy odbywają podróże samolotami, szczęśliwie docierali do celu swego przeznaczenia”.
Dnia 13 września 2009 r. w Loretto odbyło się uroczyste nabożeństwo w Sanktuarium Matki Bożej Loretańskiej w którym wzięli udział Dowódca Sił Powietrznych, gen. broni pil. Andrzej BŁASIK oraz Dowódca 2 Skrzydła Lotnictwa Taktycznego, gen. bryg. pil. Włodzimierz USAREK.
Matka Boża Loretańska jest patronką lotników, stąd też nikogo nie dziwił widok oficerów, w tym gen. dywizji pil. Mieczysława WALENTOWICZA. Dowódca Sił Powietrznych, na ręce Przełożonej Generalnej Zgromadzenia Sióstr Loretanek, matki Zofii Chomiuk CSL – złożył Matce Bożej wotum wdzięczności za bezpieczne loty w czasie II wojny światowej gen. pil. Tadeusza ANDERSZA oraz przekazał lotnicze insygnia gen. ANDERSZA Zakonowi Sióstr Loretanek.
Peregrynacja figury w Diecezji Warszawsko – Praskiej
Kopia cudownej figury Matki Bożej Loretańskiej z polskiego Loretto k. Wyszkowa nawiedzała poszczególne dekanaty i parafie w okresie od 6 stycznia do 24 listopada 2013 r. W Roku Wiary Maryja jako Ta, która uwierzyła i zawierzyła Bogu, była naszą przewodniczką na drogach wiary. W historii naszego Sanktuarium to pierwsza peregrynacja figury Matki Bożej Loretańskiej. Matka Boża Loretańska każdego roku od wielu już lat przyciąga coraz to większe rzesze wiernych, zwłaszcza na wrześniowe uroczystości odpustowe w Loretto. To wielka radość, że tym razem Maryja, wychodząc w figurze ze swego domu, mogła dotrzeć do wszystkich wiernych naszej diecezji. Jej zawierzyliśmy duchowe owoce Roku Wiary, prosząc dobrego Boga, aby umacniał i rozpalał na nowo łaskę wiary w rodzinach, które są fundamentem Kościoła, we wspólnotach zakonnych, we wszystkich ruchach i stowarzyszeniach kościelnych.

